Ένας τροβαδούρος βορειοδυτικά του Ρίο Πέκος με ελάχιστα αποθέματα τροφής , αντοχής , ανοχής και με ξεκούρδιστη την σολ

Τρίτη, 16 Ιουνίου 2009

Η μεγάλη νύχτα της Κεντροαριστεράς

Τό παρακάτω άρθρό τουΠέτρου Παπακωνσταντίνου δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή της Κυριακής που μας πέρασε (14/6)

Οι ευρωεκλογές δεν αποτύπωσαν δυναμική άνοδο της Δεξιάς, αλλά την αδυναμία της Αριστεράς να δώσει πειστική απάντηση στην κρίση


Η κυρίαρχη ερμηνεία για τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών θεωρεί ότι ένα γαλάζιο κύμα με έντονες μελανές αποχρώσεις κατέκλυσε την Ευρώπη. Η επικράτηση της Κεντροδεξιάς στις περισσότερες χώρες και η σημαντική άνοδος ξενοφοβικών κομμάτων σε ορισμένες από αυτές έθρεψαν τον μύθο της σαρωτικής δεξιάς στροφής. Ακόμη και στην Ελλάδα, όπου νίκησε το ΠΑΣΟΚ, ο Λεωνίδας Κύρκος εκτίμησε ότι «ανοίγει ο δρόμος για μια εναλλακτική λύση, κυβέρνησης Ν.Δ.- ΛΑΟΣ». Εκτίμηση, η οποία έρχεται να στηρίξει την πρόταση του παλαίμαχου πολιτικού για «συνεργασία των δημοκρατικών δυνάμεων» με κορμό το ΠΑΣΟΚ, όπως παλαιότερα η λογική του «Καραμανλής ή τανκς» στήριζε την «Εθνική Αντιδικτατορική Δημοκρατική Ενότητα» με την «πεφωτισμένη Δεξιά».
Έχουμε, όμως, να κάνουμε στα αλήθεια με μαζική στροφή των ευρωπαϊκών κοινωνιών προς ακραία συντηρητικές ή και καθαρά αντιδραστικές θέσεις; Όχι και τόσο, ή τουλάχιστον όχι ακόμα. Η άνοδος των ακροδεξιών κομμάτων δεν είναι ούτε πρωτοφανής ούτε καθολική - για παράδειγμα, στη Γαλλία, το άλλοτε κραταιό Εθνικό Μέτωπο του Λεπέν έχει συρρικνωθεί κατά πολύ στις τελευταίες αναμετρήσεις.

Το κυριότερο, οι δυνάμεις της άκρας Δεξιάς -όπως το κόμμα του Χερτ Βίλντερς που εκτοξεύθηκε στη δεύτερη θέση, στην Ολλανδία- δεν μπορούν να συγκριθούν με τον παραδοσιακό φασισμό του Μουσολίνι ή τον εθνικοσοσιαλισμό του Χίτλερ.

Όπως τονίζει ο ιστορικός Ρίτσαρντ Οβερι στον βρετανικό Guardian, τότε επρόκειτο για «ανατρεπτικά» κόμματα, μαχητικής στράτευσης μεγάλων μαζών με στόχο μια νέα κοινωνική και παγκόσμια τάξη πραγμάτων. Σήμερα μιλάμε κυρίως για ψηφοθηρικούς μηχανισμούς μιας λαϊκίστικης Δεξιάς, που εκμεταλλεύεται με δημαγωγικό τρόπο υπαρκτά προβλήματα, πρωτίστως τη μετανάστευση. Οι «βάρβαροι» μελανοχιτώνες μπορεί να είναι μια κάποια λύσις για όσους πασχίζουν να δώσουν στην Κεντροαριστερά ένα καινούργιο, προοδευτικό λούστρο, σίγουρα όμως δεν βρίσκονται προ των πυλών.

Το μήνυμα

Αλλά ούτε η Κεντροδεξιά μπορεί να επαίρεται για κάποιο δυναμικό, ανοδικό ρεύμα. Στις περισσότερες των περιπτώσεων, απλώς έπεσε λιγότερο από την Κεντροαριστερά.
Στην Ιταλία, ο Μπερλουσκόνι έμεινε απλώς σταθερός σε ποσοστά, αν και υποχώρησε πολύ σε ψήφους και στην Ισπανία το Λαϊκό Κόμμα απέτυχε να ωφεληθεί ουσιωδώς από μια τρομερή οικονομική κρίση και μια ανεργία που αγγίζει το 20%.
Στη Γαλλία ο Σαρκοζί αρκέστηκε στο 28%, όπως έγινε με τον Κάμερον στη Βρετανία, ενώ στη Γερμανία το κόμμα της Μέρκελ είχε τη χειρότερη επίδοση που κατέγραψε ποτέ σε ευρωεκλογές.
Στην πραγματικότητα, το κυρίαρχο μήνυμα των εκλογών ήταν η αποδοκιμασία των μεγάλων κομμάτων εξουσίας, στο σύνολό τους. Αποδοκιμασία, η οποία εκφράστηκε με τρεις τρόπους: πρώτον, με την άνευ προηγουμένου αποχή, που έφτασε το 57%.
Δεύτερον, με την αθροιστική πτώση του δικομματισμού, η οποία πήρε σε πολλές περιπτώσεις μεγάλες διαστάσεις.
Και τρίτον, με την ενίσχυση αντισυστημικών δυνάμεων, στα δεξιά και στα αριστερά των κομμάτων εξουσίας.
Στο σύνολό τους, αυτές οι τάσεις συνθέτουν μια βαθύτατη κρίση αντιπροσώπευσης του υπάρχοντος κοινοβουλευτικού συστήματος, που μπορεί να κυοφορήσει στο μέλλον πολιτικούς σεισμούς απρόβλεπτης έντασης και κατεύθυνσης.

Για την ώρα, είναι αλήθεια ότι ο κατ' εξοχήν ζημιωμένος από τη συνολική απαξίωση του κατεστημένου, δικομματικού πολιτικού συστήματος είναι ο κεντροαριστερός πυλώνας του.
Ο Γκόρντον Μπράουν -τον οποίο τα μεγάλα συγκροτήματα του ευρωπαϊκού Τύπου εκθείαζαν προ ολίγων μηνών ως Μεσσία, που τάχα έσωσε τον κόσμο όλο από την οικονομική κατάρρευση- βγήκε από τις εκλογές πολιτικό πτώμα, με το κόμμα του να γκρεμίζεται στην τρίτη θέση, κάτω κι από το 16% των ψήφων.

Τα δύο ιστορικά κόμματα- οδηγοί της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας, το γερμανικό και το αυστριακό, εισέπραξαν τα χαμηλότερα ποσοστά από τη δεκαετία του 1920, πληρώνοντας (και) τη συγκυβέρνηση με την Κεντροδεξιά.
Στη Γαλλία, το Σοσιαλιστικό Κόμμα σχεδόν ισοβάθμησε με τους Πράσινους του απίθανου Κον-Μπεντίτ, στα όρια του 16,5%.
Κι όμως, η συγκυρία θα έπρεπε, κανονικά, να ευνοεί εντελώς αντίθετα αποτελέσματα.
Δεινή κρίση του διεθνούς καπιταλισμού και συντηρητικές κυβερνήσεις στις περισσότερες χώρες - τι άλλο θα έπρεπε να περιμένει η Κεντροαριστερά για να θεωρήσει τον άνεμο ούριο;

Να όμως που ο βουλευτής των Εργατικών, Ντένις Μακ Σέιν, έχει αντίθετη άποψη: «Η Αριστερά επιμένει ότι η τρέχουσα οικονομική κρίση είναι ευνοϊκή για την ίδια. Το αντίθετο συμβαίνει. Ο κόσμος θα ψηφίσει Αριστερά, όταν έχει εμπιστοσύνη στο μέλλον του. Οσο πιο γρήγορα τελειώσει η κρίση, τόσο πιο γρήγορα η Αριστερά θα επιστρέψει σε εκλογικές επιτυχίες».

Η φιλοσοφία

Η αιρετική θεώρηση του Βρετανού πολιτικού συμπυκνώνει μέσα σε λίγες λέξεις ολόκληρη τη φιλοσοφία του σοσιαλφιλελευθερισμού: μια Κεντροαριστερά, η οποία αυτοπροσδιορίζεται πλέον όχι ως το κόμμα των εργατών και των φτωχών, που πλήττονται από την κρίση, αλλά ως ο εκπρόσωπος των μορφωμένων μεσαίων στρωμάτων, που προσβλέπουν σε κοινωνική άνοδο.
Μια Κεντροαριστερά, η οποία, την προηγούμενη εποχή της οικονομικής ανόδου, αναδείχθηκε στην κατ' εξοχήν παράταξη της παγκοσμιοποίησης και των δογμάτων της - ελεύθερες αγορές, αέναη διεύρυνση της Ένωσης, υπέρβαση των κάθε είδους συνόρων.
Το αποτέλεσμα είναι να εμφανίζεται σήμερα ως ο τυπικός εκπρόσωπος εκείνου ακριβώς του μοντέλου που καταρρέει, ενώ η Κεντροδεξιά καταφέρνει να κρατάει μια επαφή με τα λαϊκά στρώματα, ποντάροντας στα προσφιλή της θέματα της ασφάλειας, της δημόσιας τάξης και της πατρίδας.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το ζήτημα της μετανάστευσης, που επιδέχεται τρεις διαφορετικές τοποθετήσεις.

Η πρώτη, εκείνη των συντηρητικών δυνάμεων, λέει χονδρικά ότι οι μετανάστες είναι το πρόβλημα και η αστυνομία η λύση.

Η δεύτερη λέει ότι η μετανάστευση είναι ευλογία εξ ουρανού, που μας μεταμορφώνει σε εξαίσια «πολυπολιτισμική κοινωνία» - μια άποψη, που βρίσκει μεγάλη απήχηση σε μορφωμένους ανθρώπους, οι οποίοι δεν ζουν βέβαια σε «πολυπολιτισμικές» γειτονιές του Κέντρου και χρησιμοποιούν το αεροπλάνο συχνότερα από το λεωφορείο.

Η Κεντροαριστερά ταλαντεύεται αμήχανα ανάμεσα σ' αυτές τις δύο γραμμές, χωρίς να μπορεί, χωρίς να τολμά να υιοθετήσει την τρίτη: εκείνη που λέει ότι ναι, η μετανάστευση είναι πρόβλημα, πρώτα απ' όλα για τους ίδιους τους ξεριζωμένους μετανάστες, αλλά πρόκειται για πρόβλημα κυρίως οικονομικό και όχι αστυνομικό, η λύση του οποίου απαιτεί ανατρεπτική πολιτική κοινωνικής δικαιοσύνης και όχι στρατόπεδα συγκέντρωσης.

Ιnfo

- SiobhaDowling, «Europe's Elites Are Destroying the Grand Project», Spiegel OnLine, 9/6/2009.
- Eric Hobsbawm, KathleeBurk et al, «Is Fascism othe RuAgain?», The Guardian, 9/6/2006.
- Denis MacShane, «La crise economique n' a pas profite a la gauche», Le Monde, 8/6/2009.

Δεν υπάρχουν σχόλια: