Ένας τροβαδούρος βορειοδυτικά του Ρίο Πέκος με ελάχιστα αποθέματα τροφής , αντοχής , ανοχής και με ξεκούρδιστη την σολ

Πέμπτη, 19 Φεβρουαρίου 2009

Ρωτόκριτος και Αρετή

Ο Ερωτόκριτος και η Αρετούσα , το γνωστό ποίημα του Βιντζέντζο Κορνάρο έχει μελοποιηθεί πολύ πιο πριν από όσο νομίζουμε.
Οι Κρητικοί που αυτοεξορίστηκαν στα Επτάνησα, μετά την εισβολή των Οθωμανών, πήραν μαζί τους και τον Ερωτόκριτο .
Ένα Βενετικό έγγραφο , μάλιστα, μας βεβαιώνει ότι το εν λόγω ποίημα ήταν «τσι μοδός» τα χρόνια εκείνα (μετά το 1600 μ.Χ.) .
Το τυπογραφείο δε που το εκτύπωνε έκανε χρυσές δουλειές.
Η μελοποίηση του Ερωτόκριτου δεν γνωρίζουμε πότε έγινε .
Η Γερόντισσα πάντως που μας το τραγούδησε είπε ότι το ήξερε από τους δικούς της και το τραγουδούσαν ως «στόρια» τα βράδια του χειμώνα στα σπίτια.
Το τραγούδι το γράψαμε μαζί με άλλα προκειμένου να συμπεριληφθεί σε ένα cd με παλιά Κερκυραϊκά τραγούδια. Το βίντεο και η ηχογράφηση έγιναν σε ένα ακατοίκητο σπίτι ενος χωριού της βόρειας Κέρκυρας με ερασιτεχνικά μηχανήματα.

Ορισμένες λέξεις δεν υπάρχουν στο πρωτότυπο που γνωρίζουμε και άλλες τις χρησιμοποιούν ακόμα, τόσο οι Κρητικοί όσο και οι Κερκυραίοι.
Ο Κωνσταντίνος Θεοτόκης είχε κάνει και μια γλωσσολογική εργασία για το ποίημα αυτό στις αρχές του 20ου αιώνα.



ΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ ΚΑΙ ΑΡΕΤΗ

Τσου παλαιούς καιρούς πούσαν μεγάλοι ανθρώποι
Τα πλούτη και βασίλεια εκραζουντάνε-1 κόποι

Τότες μια αγάπη ντούρατη -2 στο κόσμο εφανερώθη
Και δούρησε -3 μεσ’την καρδιά , σαν άστρο θεμελιώθη

Πολλή μεγάλη δύναμη, πολλή μεγάλη χάρη
Έχει το ζόρκο -4 το παιδί που παίζει το δοξάρι

Μιλιούνι ήρθεν πόπολο εγιόμησεν ο φόρος-5
Κι’υστερα ο Ρωτόκριτος αρέβαρε-6 ασπροφόρος

Τόσα παρτσινεβόπουλα -7 ήτανε κεί στη μέση
Μονάχα ο Ρωτόκριτος τσι Αρετής αρέσει

Εβράδιασε ενύχτιασε λιγοψυχάει η καρδιά τους
Και στη φανέστρα -8 να βρεθούν να πουν τα βάσανά τους

Τάμαθες Αρετούσα μου τα θλιβερά μαντάτα
Ο κύρης σου με ξόρισε τσι ξενιτιάς τη στράτα

Τέσσερις μέρες μούδωκε διορία να αναμένω
κι’απέκια να ξενιτευτώ αλάργα να πηαίνω

Τα λόγια σου Ρωτόκριτε φαρμάκι που βαστούνε
Τι κάζο -9 είναι τούτο’δω τα’αυτιά μου τι ακούνε

Κάλλιο θανάτους εκατό την ώρα θέλω πάρει
Άλλος παρά ελόου σου γυναίκα να με πάρει

Του κύκλου τα γυρίσματα π’ανεβοκατεβαίνου
Και του τροχού π’ώρες ψηλά κ’ώρες στα βάθη πηαίνου


1. Αποκαλούνταν
2. Με διάρκεια, με αντοχή
3. Άντεξε
4. Γυμνό (αναφέρεται, προφανώς, στον άγγελο του έρωτα)
5. Η πλατεία ως τόπος συνεύρεσης
6. Κατέφθασε
7. Αφεντόπουλα
8. Παράθυρο
9. Γεγονός , συμβάν.

2 σχόλια:

Καπετάνισσα είπε...

Είναι ε-ξαι-ρε-τι-κό!
Αξιοθαύμαστοι οι ερμηνευτές με περίσσια ψυχή και μέλι φωνή!
Η μελωδία μ' άρεσε πολύ και ο τρόπος σας επίσης.
Θεωρώ ότι τα όσα μεταφέρονται από γενιές άλλων καιρών, από τη Γερόντισσα όπως λες-, δεν είναι παρά ο,τι πιο αυθεντικό κι ακατέργαστο υπάρχει στον πολιτισμό μας.
Και μες σ' αυτήν την καθαρότητά του, βαθιά αληθινό.

Πιστεύω πως αν το ψάχνατε λιγάκι, πολύ πιθανόν να άνοιγαν εμπρός σας δρόμοι για να έχει και την κατάλληλη υποστήριξη η δουλειά σας.
Μήπως μια προσέγγιση σε εταιρείες δισκογραφικές, δεν μπορεί, θα υπάρχουν άνθρωποι που εκτιμούν τα ατόφια πράγματα!

Συγχαρητήρια από καρδιάς και μια αγκαλιά με συγκίνηση από την Κρήτη.

il trovatore είπε...

Επήγαμε στο σπίτι της Γερόντισσας πριν από δύο χρόνια και προσπαθήσαμε να δημιουργήσουμε ένα χαλαρό κλίμα για να μας τραγουδήσει.
Όταν μας τραγούδησε τον Eρωτόκριτο και καταλάβαμε περί τίνος επρόκειτο, πήραμε ένα στυλό που βρήκαμε εκεί και αρχίσαμε να γράφουμε τη βασική μελωδία πάνω στο λογαριασμό της ΔΕΗ.
Η Γριά έβαλε τις φωνές ότι θα της κόψουνε το ρεύμα και έτσι πήγε ένας στα σκουπίδια και έφερε ένα κομμάτι από χαρτόκουτο.
Παραλίγο θα κηδεύαμε μαζί με την Γερόντισσα και τον Ερωτόκριτο στην Επτανησιακή του μελοποίηση.

Η ομάδα μας ασχολείται με την παραδοσιακή Κερκυραϊκή μουσική (την αγροτική) και έχει ανακαλύψει πολλά τραγούδια που έχουν μεγάλη ηλικία. Θεωρούμε ότι δεν πρέπει να μας ενδιαφέρει η εμπορική τους χρήση η και η διάδοση τους μέσω φορέων της αγοράς η εταιρειών και προσπαθούμε να τα δώσουμε σε κόσμο που μπορεί να τα εκτιμήσει.
Πρόκειται για την ψυχή των προγόνων μας και την δική μας.
Τα τραγούδια μας δεν είναι τσάμπα , είναι δωρεάν. Έτσι θέλουμε να τα αντιμετωπίσουν και οι άλλοι.
Τραγουδάμε τραγούδια που δεν έχουν καμιά σχέση με το επτανησιακό στερεότυπο που προβάλλει η τηλεόραση.
Αισθανόμαστε καλά όταν τραγουδάμε και θέλουμε να συμβαίνει το ίδιο και με όσους μας ακούν.
Δεν μπορούμε να τραγουδάμε δημόσια όταν και ο άλλος δεν το μοιράζεται μαζί μας.
Μια φορά κάναμε το λάθος και τραγουδήσαμε σε μία ταβέρνα ενός ορεινού χωριού.
Οι θαμώνες ήταν επισκέπτες από διάφορα μέρη. Άλλος έδερνε τα παιδιά του, άλλος ήθελε τυροκαυτερή, η άλλη πήγαινε συνέχεια στην τουαλέτα κοκ.
Δεν αντέξαμε και φύγαμε στη μέση.
Κατεβήκαμε με τα πόδια σε μία ρεματιά και τραγουδήσαμε εκεί μόνοι μας.
Θα σου στέλνω τραγούδια γιατί μου αρέσουν τα λόγια σου και εσύ στείλτα σε όποιον μπορεί να τα ακούσει.
Σε φιλώ